Τα τραγούδια που περιέχονται σε αυτή τη συλλογή προέρχονται από την δημοτική παράδοση των Φρασαριωτών Βλάχων. Μετά την καταστροφή των πόλεων Φράσαρη και Κοστρέτσι στην περιοχή Πρεμέτης Βορείου Ηπείρου και των γύρω οικισμών, Ζιάρκανη, Ζαβαλιάνη, Κουρτέσι, Πόντι, Μητσιάνη, Κομπλιάρα, από τους Τούρκους, οι Φρασαριώτες Βλάχοι γνωστοί και ως Αρβανιτοβλάχοι, μετακινούμενοι ως νομάδες κατά φάρες και τσελιγκάτα εξαπλώθηκαν σε όλο των ελλαδικό χώρο (Ήπειρο, Θεσσαλία, κεντρική και δυτική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο) καθώς και σε διάφορες περιοχές των Βαλκανίων, μεταφέροντας μαζί τους την πλούσια πολιτιστική τους παράδοση. Η αρχαϊκή ενδυμασία τους, το πολυφωνικό τους τραγούδι, τα ήθη και έθιμα τους μπορούν αναμφισβήτητα να μας οδηγήσουν στο συμπέρασμα ότι αυτό το κομμάτι της Βλαχουριάς μας, αποτελεί τη συνέχεια των αρχαιοτέρων κατοίκων του τόπου μας, καθώς εξ αιτίας του απομονωμένου τρόπου ζωής διατήρησαν έως τις μέρες μας ιδιαίτερα πολιτισμικά στοιχεία που δηλώνουν την προ αιώνων εγκατάσταση τους στον χώρο.
Οι Αρβανιτόβλαχοι έως τις αρχές του 20ου αιώνα ερμήνευαν τα τραγούδια τους πολυφωνικά, χωρίς τη συνοδεία μουσικών οργάνων. Με την ίδια πολυφωνική μελωδία χόρευαν τελετουργικά και τους χορούς τους. Η πρώτη επαφή των τραγουδιών τους με τα μουσικά όργανα έγινε μέσα στις αντρικές παρέες των γαμήλιων γλεντιών, όταν στο θολωτό αυτοσχέδιο στέγαστρο (κουτάρου) οι άνδρες με τη συνοδεία κομπανίας τραγουδούσαν τα τραγούδια τους. Η πρώτη προσπάθεια ηχογράφησης Αρβανιτοβλάχικων τραγουδιών με κομπανία μουσικών οργάνων, έγινε από τον αείμνηστο Νικόλα Νάτσια στη δεκαετία του 1960, στη συνέχεια ακολούθησαν και πολλές άλλες. Στη συγκεκριμένη συλλογή, τα τραγούδια ερμηνεύονται κατά τον τρόπο της παρέας του κουτάρου πάνω στη παλιά βασική πολυφωνική μελωδία των τραγουδιών με την χρήση, μουσικού ρυθμού και παραδοσιακών μουσικών οργάνων. Ο ερμηνευτής των παρακάτω τραγουδιών Τράσιας Φώτης, ανήκει στην ομάδα των Κολωνιατών Αρβανιτοβλάχων της Ηπείρου, καταγόμενος από την περιοχή της Θεσπρωτίας, ερμηνεύει τα τραγούδια με τη συγκεκριμένη προφορά.
(Από ένθετο)
