Α πλευρά
1) Ουν λουνι ντικατρ σιαρα
2) Φιατ λια φιατ
3) Τσε σουν μπουνι φιατιλι
4) Αϊ μωρ φιατ λα φ' ντανα
5) Ναθιματς μ' τα μωρ φιατ
6) Τανα μου νι τι αρισιρ
7) Δε σ' αρεζαν τ' αλωνια
8) Σαν μια κορη
9) Δε στοϊπα εγω Αρηγα
10) Αστρα μου χαμηλώσετε
11) Μι σκουλαϊ ν' ντιμινιατς
Β πλευρά
1) Μη αληπασε ορφανη
2) Ταραχτήτε λίγο λίγο
3) Ντι κουνικ νι ουρφανιψιι
4) Αεστα ιαρνα ιμουλτου γκριαου
5) Μιλο σομνουλ σι γκλιναρια
6) 50 τσιντσετσι ντι φουρι
7) Λιλιτσια ντι πρι Μαϊου
8) Εψές στο ονειρο μου
9) Μι σκουλαϊ ν' ντιμινιατς
Αρχείο Χρήστου Μπρούφα.
Ο ήχος είναι από αντίγραφο της κασέτας το 1995.
Στίχοι Τραγουδιού:
Ά πλευρά
1. Unâ lunidicâtrâ searâ (Μπιτολιάνοι πρόσφυγες Έδεσσας)
Unā lunḭ di kātrā siarā kāndu suarli lua tra s kiarî
Muluvišti ngiosṵ tu pădzî šḭ tu mušiatili livădzî
Aklo sḭ fātsia nā numtā mari šḭ tuts inširā tu atsia padi
Z bagā mvasta s tragî korlu ki i akasā ñikṵ uborlu
Multā lumi si adunarî nitsi aušiṵ nu armasi n huarā
Aidi de tsi mviastā nau nu ma fatsi muma ĺḭ dau
Truplu aĺieḭ kadi silvii perlu galbinṵ ka flurii
Frîmtia okĺi sufrāntsali parṵ ka tserṵ sirinṵ ku stiali
Fatsa aĺieḭ di lapti spumā fuduliati tini mumā
2. ΦΙΑΤΑ ΛΙΑ ΦΙΑΤΑ (Γραμμωστιάνοι Καλυβιάνοι - Μεγάλα Λιβάδια Πάϊκου)
Fiată lia fiată tsi ñḭ tsaḭ puala aruptā
Aidi džioni laḭ džini di anda iram la numtā
Numtā laḭ džioni numtā di kusurinā
Adi di ñḭ purtam apā apā di n gārdinā
3. ΤΣΕ ΣΟΥΝ ΜΠΟΥΝΙ ΦΙΑΤΙΛΙ ( Τούργια Κρανιά Γρεβενών)
Tsi sunṵ buñḭ laiĺi fitšiorḭ sunṵ ka puĺḭ azbuirātorḭ
Of of hai hai laiĺi fitšiorḭ sun ka puĺḭ azbuirātorḭ
Tsi sunṵ buni fiatili ka tru Maiṵ tširiašili afrandzili
Of of hai hai fiatili ka tru Maiṵ afrandzili
Tsi sunṵ buñḭ laiĺi γambradz sunṵ ka kāñĺi atseĺḭ turbats
Tsi sunṵ buni mviastili ka tru Maiṵ afrandzili ka viara tširiašili
Tsi sunṵ buñḭ laiĺi bikiarḭ sta la puartā ka zāγarḭ
Tsi sunṵ buni veduvli ka karnia di ĺiepuri
Tsi sunṵ buñḭ laiĺi aušḭ sunṵ ka karnia di kātušḭ
Tsi sunṵ buni muašili ka tru Maiṵ kukuašili ka tuamna kukuašili
Of of hai hai muašili ka tuamna kukuašili
4. ΑΪ ΜΩΡ ΦΙΑΤΑ ΛΑ ΦΑΝΤΑΝΑ – (Γραμμωστιάνοι Ρουντουβιάνοι Έδεσσας)
Aḭ morḭ fiată la fāntānā tsetsvā voḭ kî io nu ñḭ γinu
Tsetsvā voḭ kî io nu ñḭ γinu dada amia ñḭ mi isusi
Dada amia ñḭ mi isusi aualtari Dumānikā
Aualtari Dumānikā nelṵ šḭ kulakṵ ñḭ adusirî
Nelṵ šḭ kulakṵ ñḭ adusirî šḭ tsintsi bairi di flurii
Tsintsi bairi di flurii šḭ alti tsintsi di arubii
5. ΝΑΘΙΜΑΤΣ Μ’ ΤΑ ΜΩΡ ΦΙΑΤΑ - συγκαθιστό (Σέλι)
Naθimats măta morḭ fiată
Naθimats naθimats
Tsi ñḭ ti fiatsi ahtari mšiatā morḭ
Naθimats naθimats
Di ñḭ arkaḭ okĺiulṵ pri tini morḭ
Di ñḭ si dusirā oili tu agru more
Di ñḭ intrarî oili tu agru
Di ñḭ arkarî kurmarî mari zñii morḭ
Pasa uai ši δimatia more
Ši birbeklu θimuñiaua more
Naθimats naθimats
6. Τανα μου νι τι αρισιρ (Σέλι)
Tana mu ñḭ ti arîsirî šḭ tru bākše ñḭ ti adusirā
Hoḭ le lele šḭ oḭ bobo
Si arsi Tana trî γampro
Hoḭ le lele šḭ firḭ firḭ firḭ
Tana si arsi trî Sutirḭ
Tana nu šî va kiradži kî šḭ va džioni zāhārdži
Tana nu va sḭ duarmî mbadi kî šḭ va sḭ duarmā pri krivati
Tană tsi ñḭ kāftaḭ tu trapṵ tu bāxšelu alṵ Kirγiakṵ
7. Δε σ' αρεζαν τ' αλωνια ( Νάουσα)
Δεν σ' άριζαν τα Αλώνια Μαρία τα Αλώνια μαχαλά
Οφ αμάν γκέλι αμάν τα τζιτζίκια σου
Οφ αμάν γκέλι αμάν τα μπιλιτζίκια σου
Μον πήγες και παντρεύτηκες Μαρία Πουλιάνα μαχαλά
Πέντε έξι τζιαντραμάδες Μαρία με παν στην φυλακή
Πάνουν να με κρεμάσουν Μαρία δεν βγήκες να μου ειδής
Οφ αμάν κι οϊ μπομπό τα μπιλιτζίκια σου
8. ΣΑΝ ΜΙΑ ΚΟΡΗ (Σέλι)
1 Σαν μια κόρη ξανθή κόρη, ξανθή κι μαυρομάτα
Αϊ αϊ μανί ορε Βλάχα ήτανε
Πλένει πάισιν Βλάχα στον πο μορέ στον ποταμό σιγά να κοπανήσει
Αϊ αϊ μανί ορε Βλάχα ήτανε
Κι κλέφτες την αγνά ορε την αγνάντευαν από ψηλή ραχούλα
Αϊ αϊ μανί ορε Βλάχα ήτανε
Σιγά Βλάχα μ' τον κό μορέ τον κόπανο σιγά να κοπανήζεις
Να μην ραγίσει ο κόπανος κι σου τσακίσει η πλάκα
Μήν σου ραϊσει ο κόπανος και σου τσακίσει η πλάκα
Ν' έχω ασημένιον κόπανο μαλαματένια πλάκα
Κι αν μου ραγίσει ο κόπανος κι αν μου τσακίσει η πλάκα
Κύρης μ’ έχει τα πρόβατα κύρης μ’ έχει τα γίδια
Και δυο με παίρνει κόπανους και δυο με παίρνει πλάκες
9. ΔΕ ΣΤΟΠΑ ΕΓΩ Ν’ ΑΡΗΓΑ (Σέλι)
Δεν στό ειπα γω ν’ Αρήγα š πάλι Αρήγα
Δεν τό πραξες καλά
Που σήκωσες κεφά, μωρέ κεφάλι
Να πάρεις την Τουρκιά
Μαχμούτ πασιάς σαν τά μωρέ σαν τάξει
Ν’ από τα Γιάννενα
Στέλνει τους Αρβανί τους Αρβανίτους
Ν’ από τα Γιάννενα
Και τους τζοχανταραίους
στου Βόλου τα χωριά
Πήραν (πάτισαν) την Μακρινίτσα
Την δόλια Πορταριά
Πήραν και δυο κοράσια
Ν’ από την Πορταριά
Την μια την λέν Ηλένη
Την άλλ’ Κωσταντινιά
Πισκέσ’ για να τα πάνουν
Πισκέσ’ στον βασιλιά
(Οι δύο παρακάτω στοίχοι είναι από τον γάμο του Παναγιώτη Παπαθόδωρου (1973) ηχογραφημένοι στο Περιβόλι Γρεβενών).
Φκιάσαν κι δυο σαράια
Κι δυο καθίσματα
Στο ένα να κάτσει η Λένη
Στ’ άλλο η Κωσταντινιά.
10. ΑΣΤΡΑ ΜΟΥ ΧΑΜΗΛΩΣΕΤΕ (Βέροια)
‘Άστρα μου χαμηλώσετε σύννεφα κατεβήτε
Να ιδήται τον ξεχωρισμό και πάλι να ανεβήται
Χωρίζει η μάνα το παιδί και το παιδί την μάνα
Στον τόπο που χωρίσανε χορτάρι δεν φυτρώνει
Μον φύτρωσε μια λεμονιά με δεκαοχτώ λεμόνια
Που τρών τα λάφια και ψοφούν τ' αγρίμια κι ημερώνουν
Να τό τρωγε κι μάνα μου κακό που μούχει κάνει
Να σεργανώ στην ξενιτιά
11. ΜΙ ΣΚΟΥΛΑΙ ΟΥΝ ΝΤΙΜΙΝΙΑΤΣ (Κουμαριά Βερμίου)
Mi skulaḭ nā di miniatsî
Ši ñḭ mi laḭ tru māñḭ šḭ tu fatsā
Iñḭ fetšiṵ krutsia trî mbāzari
Di ñḭ si spusi semnu mari
Kumu ndziamu ngiosṵ tru Batā
Ňḭ akatsă unṵ puĺiṵ tras batā
A bre puĺiṵ bre puĺiṵ maratu
Kātse staḭ amvirinatu
O bre puliu tse staḭ pri viargā
Tse aḭ di plāndzi dzua ndtriagā
Kumṵ s nu staṵ amvirinatu
Oh vre džoni džioni maratu
Nu ñḭ vedz pianili zmārγiti
Ši li am tru sāndzi andāvāliti
Kumu ndziamu ngiosṵ tru himā
Nikulakḭ ku Γinḭ alṵ Dzimā
Unṵ di unṵ sundu ligatsî
Šḭ ku tāpuarili tāliatsā
La Dirveni tu trāpiku
Sunṵ fitšiorĺi al Kuturiku
Unṵ di unṵ sundu ligatsî
Ši ka oili sunṵ tāliatsî
Si akši io Doĺianḭ mi duku
Hābari lai si aduku
Β’ πλευρά
1. ΜΗ Ν’ ΑΛΗΠΑΣΕ ΟΡΦΑΝΗ (Σέλι)
Μην αλυπάσαι ορφανή
Καημένη λια ορφανή
Μην αλυπάσαι χήρα
Καημένη λια έμορφη
Να λυπηθής μιαν έμορφη μια κακοπαντρεμένη
Που ειν’ άντρας της στο καπειλιό κι αυτή χωράφι κάνει
Με το παιδί στην αγκαλιά με το παιδί στα χέργια
Και σαν το γιόμα απόκαμε και σπίτι της κινούσιν
Το βράδυ παγαίνει στο σπίτι της με ξύλα φορτωμένη
και ο άντρας της την έλεγε και ο άντρας της την λέγει
Πικρόν τον λόγον άκουγε πικρόν φαρμακωμένο
Γυναίκα που ειν’ ο δείπνος σου το πού είναι το φαί σου
Άντρα μ' θα σε καταραστώ και πάλι σ’ αλυπούμαι
Σε κυπαρίσσι ν’ ανεβείς και χαμηλά να πέσεις
Και σαν κυπαρισσόμηλο στην γης να ξεφυτρώσεις
Να βγάλεις ρίζες και κλαδιά να κάθονται πουλάκια
Να κελαιδούν πάσα πρωί μ’ ανθρώπινη λαλίτσα
Νάρθω κι γω στον ίσκιο σου και κει να ξαποστάσω
+ Να κλαιν και να μοιργιολογούν την μαύρη μου την μοίρα
(Ο παρά πάνω στοίχος από την Φλωρίκα Κόια - Ντήμτση γεν. 1913 στη Βέροια).
*Οι στίχοι από το τραγούδι είναι από καταγραφή Χρήστου Μπρούφα.
Πληροφορήτρια η Σαμαρά - Σιώζιου Τάσα, γεννηθείς 1911 Σέλι Βεροίας.
2. Ταραχτήτε λίγο λίγο (Σέλι)
Ταραχτήται λίγο λίγο
Για να σηκωθώ να φύγω
Για να ιδούμε τον καιρώ
Σαν καλά είμαστε και δώ
(τετράστοιχο που έμπαινε παρένθετα κατά βούληση σε τραγούδια της ταύλας)
3. ΝΤΙ ΚΟΥΝΙΚ ΝΙ ΟΥΡΦΑΝΙΨΙΗ
Di ku ñikṵ lailu di ku ñikṵ
Di ku ñikṵ ñḭ urfānipsii
Ah di mumā ši di tatā
Mi dušiṵ lailu ñḭ ši ñḭ mi ndrepšiu
La unā veduā vurarā
Dospratsḭ di añḭ arγatu ñḭ fetšiṵ
La okĺi nu ñiu vidzuḭ
Di dospradz di añḭ nāindi
Ňiu aflaḭ tu unā sukaki
Dă ñḭ Vurγară aruga ñi
Aruγa tsi ñḭ lukrai
Kî ñḭ pitrikurî fratsĺi ñi
Karti sḭ mi dukṵ si mi nsuarî
Fitšiorṵ kari vrei nsurari
Dospradz di δuli io ñi amu
Vreḭ alba vreḭ arošia (arusa)
Vreḭ ku okĺi γālānoši
Nakî vreḭ ši mavrumata
Aḭ ia iasti ku okĺi lăi
Nitsḭ alba nitsi arošia (arusa)
Nitsi ku okĺi γālānoši
Nitsi mavrumata ñḭ voḭ
Nitsi atsia ku okĺi lăi
La veduā io ñḭ lukraḭ
Šḭ veduā voi ka si ñḭ ĺiau
Fitširu mu karḭ vreḭ di tora
Io ti vriamṵ ah di multu
Aidi analtu tu džiumākiani
Si ñḭ tsî spunṵ mirăkili amiali
4. ΑΕΣΤΑΙΑΡΝΙΜΟΥΛΤΟΥΓΚΡΙΑΟΥ
Ti more ti pārlākārsesku mana
Sḭ nu mi mārits aestā iarnā
Aestā iarnā i multu griau
Mundzāĺḭ tuts sundu ah ku niau
Ňḭ iasti dorṵ ka sḭ γinṵ akasā
Džionili ma nu ñḭ mi alasî
Ngisim kalia di tṵ buγazi
Džionili nu ñḭ fatsi hazi
Mana m' nî išimṵ tu padi
Džionili šidzu ielu mbadi
Iarba mari ši lāludzî
Mana m' mi alāsaḭ diskultsā
5. ΜΙΛΟΣΟΜΝΟΥΛΟΥΣΙΓΚΛΙΝΑΡΙΑ
Ai lele ñḭ mi lo somnulṵ ši ñkĺinaria
Voḭ si ñḭ dormu šḭ nu potṵ z dormu
Kî ñḭ amṵ džionili tu xiani
Dospradz di anḭ am tsi ñḭ lu ašteptu
Šḭ ninga trei va ñḭ lu ašteptu
Šḭ diapoia va ñḭ mi māritîṵ
Ši va ñḭ ĺiau prāmāteftu
6. 50 τσιντσετσιντιφουρι
...........πχιάνει για βροχή και ταϊ βουνά για χιόνια
...........πoυ έχει ο Έλυμπος πόχει τους κλέφτες μέσα
Και τους παλιούς αρματωλούς των καπιταναραίων
Ma aklo šḭ ira šḭ tsindzătsḭ di furḭ tsindzătsi di kapitañi
Ma aklo maratsĺi si ngātšia ma aklo maratsĺi šḭ sḭ bātia
Ma šḭ kapitanlu lā dzitsia šḭ kapitanlu lā dzîsi
Tsi avets ftšiorḭ di vî ngātšiats tsi avets di vî bātetsî
Duniaua ...............džioñḭ uarfāñḭ.............
7. Λιλιτσια ντι πρι Μαϊου
Kāndu va γinā aruslu Maiṵ
lilitšia di pri Maiṵ
Aidi ši alba Prumuviarā
Voḭ džioñḭ armātuladz
Tras iasā oili pri tu muntsḭ
Aidi šḭ ku plopatli di asimi
Trasḭ iasā fiatli tru korṵ
Aidi ši džioñiĺi la sirγiani
Si inšiarim šio maratlu ñi
Aidi ši n huarā nsusu Seĺia
8. ΕΨΕΣ ΣΤΟ ΟΝΕΡΙΟ ΜΟΥ
Εψές στο όνειρο μου προψές στον ύπνο μου
Ήρθε μια Βλαχοπούλα και δεν μου ξύπνησε
Ξυπνώ και δεν την βρίσκω το στρώμα μου ρωτώ
Τα ρούχα μου μαζεύω και πάω να την βρω
Στον δρόμο που πηγαίνω βρίσκω και μια μηλιά
Με μήλα φορτωμένη κι απάνω μια ξανθιά
Ξανθιά κατέβα κάτω να ανέβω εγώ ψηλά
Να την κορφολoγήσω σαν την πορτοκαλιά
Κάνω να πάρω ένα πχιάνω το πόδι της
Χριστέ και Παναγιά μου να ήμουν το τέρι της
Κανώ να πάρω κ άλλο πχιάνω το πόδι της
Χριστέ και Παναγιά μου να ήμουν ο άντρας της
Αν είσαι αβτζής και κυνηγός κυνήγα τα πουλιά
Μην κυνηγάς κοράσια θα έβρης τον μπελιά
9. Μι σκουλαϊ ν' ντιμινιατς (Κουμαριά Βερμίου)
Mi skulaḭ nā di miniatsî
Ši ñḭ mi laḭ tru māñḭ šḭ tu fatsā
Iñḭ fetšiṵ krutsia trî mbāzari
Di ñḭ si spusi semnu mari
Kumu ndziamu ngiosṵ tru Batā
Ňḭ akatsă unṵ puĺiṵ tras batā
A bre puĺiṵ bre puĺiṵ maratu
Kātse staḭ amvirinatu
O bre puliu tse staḭ pri viargā
Tse aḭ di plāndzi dzua ndtriagā
Kumṵ s nu staṵ amvirinatu
Oh vre džoni džioni maratu
Nu ñḭ vedz pianili zmārγiti
Ši (li am) tru sāndzi andāvāliti
Kumu ndziamu ngiosṵ tru himā
Nikulakḭ ku Γinḭ alṵ Dzimā
Unṵ di unṵ sundu ligatsî
Šḭ ku tāpuarili tāliatsā
La Dirveni tu trāpiku
Sunṵ fitšiorĺi al Kuturiku
Unṵ di unṵ sundu ligatsî
Ši ka oili sunṵ tāliatsî
Si akši io Doĺianḭ mi duku
Hābari lai si aduku
